Chatbot στο site: τι πρέπει να λέει στον επισκέπτη από τον Αύγουστο 2026.

Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (Κανονισμός 2024/1689, γνωστός και ως AI Act) έχει ένα άρθρο για τη διαφάνεια, το άρθρο 50. Η πρώτη του παράγραφος αφορά κάθε σύστημα AI που συνομιλεί απευθείας με ανθρώπους: πρέπει να είναι φτιαγμένο έτσι, ώστε ο άνθρωπος να μαθαίνει ότι μιλά με AI.

Η πέμπτη παράγραφος λέει πώς. Η ενημέρωση δίνεται με σαφή τρόπο, που ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα, το αργότερο στην πρώτη επαφή, και πρέπει να είναι προσβάσιμη και σε ανθρώπους με αναπηρία.

Στις 20 Ιουλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για το άρθρο 50. Δεν είναι νόμος, αλλά δείχνουν πώς διαβάζει η Επιτροπή τον Κανονισμό. Ανάμεσα στα παραδείγματα που αναφέρουν ρητά είναι τα chatbot εξυπηρέτησης πελατών και τα chatbot στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Το άρθρο 50 ισχύει από τις 2 Αυγούστου 2026, για όλα τα chatbot, ακόμη κι αν μπήκαν στο site πριν από αυτή την ημερομηνία.

Στις 27 Ιουλίου 2026 τέθηκε σε ισχύ ο Κανονισμός 2026/1744, το λεγόμενο AI Omnibus, που μετέθεσε τους κανόνες για τα συστήματα υψηλού κινδύνου. Το άρθρο 50 δεν μετατέθηκε. Η μόνη μεταβατική περίοδος αφορά την ψηφιακή σήμανση του περιεχομένου που παράγει ένα σύστημα AI, και οι κατευθυντήριες γραμμές γράφουν ρητά ότι δεν καλύπτει την ενημέρωση ότι μιλάτε με AI.

Ένα chatbot που απαντά για παραγγελίες και επιστροφές δεν είναι σύστημα υψηλού κινδύνου. Οι δύο τελευταίες γραμμές αφορούν AI που, για παράδειγμα, κρίνει υποψηφίους για μια θέση εργασίας.

Η ψηφιακή σήμανση είναι η δεύτερη, τεχνική υποχρέωση του άρθρου 50: όποιος φτιάχνει σύστημα AI που γράφει κείμενα ή φτιάχνει εικόνες, ήχο ή βίντεο πρέπει να σημαδεύει ό,τι παράγει με τρόπο που αναγνωρίζουν οι υπολογιστές. Μπορεί να αφορά και ένα chatbot που γράφει δικές του απαντήσεις. Ο επισκέπτης δεν τη βλέπει· είναι θέμα για όποιον στήνει το chatbot, και αξίζει να ρωτήσετε πώς την καλύπτει.

Ο Κανονισμός δεν ζητά ενημέρωση όταν είναι προφανές ότι μιλάτε με AI, για έναν μέσο άνθρωπο που προσέχει και ξέρει τι γίνεται γύρω του. Οι κατευθυντήριες γραμμές θέλουν την εξαίρεση αυτή στενή: ισχύει μόνο όταν δεν μένει σχεδόν καμία αμφιβολία, για όλο το κοινό που μπορεί να χρησιμοποιήσει το σύστημα, μαζί με τους ηλικιωμένους και όσους δεν ξέρουν από AI.

Ως παραδείγματα όπου η εξαίρεση ισχύει δίνουν βοηθούς για προγραμματιστές και εσωτερικά εργαλεία για εκπαιδευμένο προσωπικό. Ως παράδειγμα όπου δεν ισχύει δίνουν ακριβώς τα chatbot στις σελίδες εξυπηρέτησης, όπου ο επισκέπτης μπορεί να περάσει τις απαντήσεις για ανθρώπινες. Για ένα chatbot στο site ή στο eshop σας, μη βασιστείτε στην εξαίρεση.

Ο Κανονισμός δεν ορίζει συγκεκριμένη διατύπωση. Οι κατευθυντήριες γραμμές όμως δίνουν αρκετά παραδείγματα για το τι αρκεί και τι δεν αρκεί από μόνο του:

Σε ορισμένες συζητήσεις, μία ενημέρωση στην αρχή δεν φτάνει. Όταν η συζήτηση αφορά παράπονα, χρήματα, ασφάλειες, υγεία ή νομικά θέματα, ή όταν το chatbot μπορεί να μιλήσει με παιδιά και ηλικιωμένους, οι κατευθυντήριες γραμμές θεωρούν πιθανό ότι χρειάζονται και υπενθυμίσεις στη διάρκεια της συζήτησης.

Το άρθρο 50 βάζει την υποχρέωση σε όποιον φτιάχνει το σύστημα, ή το παραγγέλνει, και το λειτουργεί με το δικό του όνομα. Ο Κανονισμός τον λέει «πάροχο» του συστήματος. Στην πράξη υπάρχουν τρεις περιπτώσεις:

• Έτοιμη υπηρεσία chatbot, που βάζετε στο site όπως είναι. Την ευθύνη για την ενημέρωση την έχει κυρίως η εταιρεία που τη διαθέτει με το όνομά της. Ελέγξτε όμως ότι η ενημέρωση εμφανίζεται σωστά στο δικό σας site, γιατί εκεί θα τη δουν οι πελάτες σας.
• Chatbot φτιαγμένο για εσάς, από την ομάδα σας ή από συνεργάτη, που λειτουργεί με το όνομα της επιχείρησής σας. Τότε ο Κανονισμός θεωρεί υπεύθυνη την επιχείρησή σας.
• Έτοιμο σύστημα που αλλάξατε ουσιαστικά, για παράδειγμα με νέα δεδομένα εκπαίδευσης, και το λειτουργείτε με το όνομά σας. Τότε γίνεστε κι εσείς υπεύθυνοι για το νέο σύστημα.

Όποια κι αν είναι η περίπτωσή σας, η ενημέρωση είναι λίγες γραμμές κειμένου. Βάλτε την και ζητήστε γραπτά από όποιον σας δίνει το chatbot πώς καλύπτει το άρθρο 50.

Δεν είναι AI όλα όσα λέγονται chatbot. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, η ενημέρωση του άρθρου 50 δεν χρειάζεται για:

• Chatbot με κουμπιά και έτοιμες απαντήσεις, που ακολουθούν σταθερούς κανόνες, χωρίς AI.
• AI που βοηθά την ομάδα σας να γράψει απαντήσεις, όταν τις ελέγχει και τις στέλνει άνθρωπος. Αν όμως το AI απαντά αυτόματα και ο άνθρωπος απλώς μπορεί να παρέμβει, η ενημέρωση χρειάζεται.
• Προτάσεις προϊόντων, αναζήτηση στο eshop και αυτόματη μετάφραση, που δεν συνομιλούν με τον επισκέπτη.

Οι περιγραφές προϊόντων που γράφει το AI δεν είναι συζήτηση, άρα δεν τις αφορά η ενημέρωση για τα chatbot. Το άρθρο 50 ζητά σήμανση και σε κείμενα AI που δημοσιεύονται για να ενημερώσουν το κοινό για θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος. Οι κατευθυντήριες γραμμές όμως εξαιρούν ρητά τις διαφημίσεις και τις περιγραφές προϊόντων, εκτός αν κάνουν ισχυρισμούς για την υγεία, την ασφάλεια των καταναλωτών ή τη βιωσιμότητα.

Η ενημέρωση ότι μιλάτε με AI δεν αντικαθιστά όσα ζητά ο GDPR· οι κατευθυντήριες γραμμές το λένε ρητά. Οι επισκέπτες γράφουν στο chatbot ονόματα, email, διευθύνσεις και αριθμούς παραγγελιών, άρα οι συζητήσεις είναι προσωπικά δεδομένα. Τέσσερα πράγματα χρειάζονται:

• Η πολιτική απορρήτου αναφέρει το chatbot: τι κρατά, για ποιο σκοπό, για πόσο και ποιος το επεξεργάζεται.
• Το chatbot ζητά μόνο όσα χρειάζεται και οι συζητήσεις κρατιούνται για ένα ορισμένο διάστημα, όχι για πάντα.
• Σύμβαση επεξεργασίας με την εταιρεία που φιλοξενεί το chatbot ή το μοντέλο, αφού επεξεργάζεται δεδομένα για λογαριασμό σας.
• Έλεγχος πριν από κάθε προσωπικό στοιχείο. Αν το chatbot δείχνει παραγγελίες, ζητά πρώτα τον αριθμό της παραγγελίας και το email, ώστε κανείς να μη βλέπει τα στοιχεία άλλου.

Από τις 2 Φεβρουαρίου 2025 ισχύει το άρθρο 4, για τον γραμματισμό στην AI. Όπως άλλαξε το 2026, ζητά από όσους φτιάχνουν ή χρησιμοποιούν συστήματα AI να παίρνουν μέτρα, ώστε η ομάδα τους να καταλαβαίνει τα εργαλεία με τα οποία δουλεύει. Δεν ζητά να εγγυηθείτε ένα συγκεκριμένο επίπεδο γνώσεων για τον καθένα. Πώς το κάνουμε στην πράξη: εκπαίδευση AI για ομάδες.

Για ένα chatbot, αυτό σημαίνει στην πράξη ότι όποιος το διαχειρίζεται ξέρει τι κάνει καλά, πού μπορεί να κάνει λάθος και ποια έγγραφα δεν πρέπει να του δοθούν.

Για το άρθρο 50, τα πρόστιμα φτάνουν τα 15 εκατομμύρια ευρώ ή το 3% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου, όποιο είναι μεγαλύτερο. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ισχύει το μικρότερο από τα δύο και οι αρχές λαμβάνουν υπόψη τη σοβαρότητα της παράβασης και τη συνεργασία της επιχείρησης.

Στα chatbot που στήνουμε, η ενημέρωση είναι μέρος του σχεδίου από την πρώτη μέρα. Ο επισκέπτης βλέπει ότι μιλά με βοηθό AI πριν γράψει οτιδήποτε, η σήμανση «AI» μένει δίπλα στο πεδίο όπου γράφει, και στην ερώτηση «είσαι άνθρωπος;» παίρνει καθαρή απάντηση.

Το chatbot απαντά μόνο από τα έγγραφα της επιχείρησης, δείχνει την πηγή κάθε απάντησης και περνά σε άνθρωπο ό,τι δεν ξέρει. Δείτε ένα AI chatbot για επιχειρήσεις βήμα βήμα.

1. Ανοίξτε το chatbot από το κινητό, σαν επισκέπτης. Βλέπετε ότι είναι AI πριν γράψετε το πρώτο μήνυμα;
2. Δείτε πού είναι η ενημέρωση. Πρέπει να είναι μέσα στο παράθυρο της συζήτησης, κοντά στο πεδίο όπου γράφετε, και όχι μόνο στους όρους χρήσης.
3. Ρωτήστε το «Είσαι άνθρωπος;». Η απάντηση πρέπει να είναι καθαρή.
4. Βγάλτε το ανθρώπινο όνομα και τη φωτογραφία, αν το chatbot έχει.
5. Ελέγξτε την ενημέρωση με αναγνώστη οθόνης, με το TalkBack στο Android ή το VoiceOver στο iPhone.
6. Μάθετε ποιος έχει την ευθύνη. Ζητήστε γραπτά από όποιον σας δίνει το chatbot πώς καλύπτει το άρθρο 50, μαζί με την ψηφιακή σήμανση.
7. Κανονίστε τα προσωπικά δεδομένα: την πολιτική απορρήτου, πόσο κρατιούνται οι συζητήσεις και τη σύμβαση επεξεργασίας.
8. Ορίστε πότε η συζήτηση περνά σε άνθρωπο, ειδικά για παράπονα και χρήματα, και πείτε στην ομάδα σας τι κάνει και τι δεν κάνει το chatbot.